ရခိုင်ပြည်နယ်မြို့တော် စစ်တွေမြို့

 ရခိုင်ပြည်နယ်မြို့တော် စစ်တွေမြို့  

စစ်တွေမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ကုလားတန်၊ မေယု နှင့် လေမို မြစ်များ ပေါင်းဆုံရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပါသည်။ စစ်တွေမြို့သည် ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် ရှုခင်းများ၊ မရေမတွက်နိုင်သော ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၊ ဘုရားပုထိုးများနှင့် ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ပြတိုက်ရှိသည့်အတွက် နိုင်ငံခြားသားများ လာရောက်လည်ပတ်နိုင်သော နေရာကောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ် သမိုင်းဝင် ‌မြောက်ဦးမြို့

 ရခိုင်ပြည်နယ် သမိုင်းဝင် ‌မြောက်ဦးမြို့ 

မြောက်ဦးမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းဒေသတွင်ရှိသော ၇ စတုရန်း ကီလိုမီတာကျယ်ဝန်းသည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ထိုရှေးဟောင်း သုတေသနနယ်မြေသည် အေဒီ ၁၄၃၀ နှင့် ၁၇၈၅ ခုနှစ်အတွင်း မြောက်ဦးဘုရင်မင်းဆက်၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြောက်ဦးမြို့သည် နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများ ဒေသခံများ၏ နေ့စဉ်ဘဝများကို လေ့လာနိုင်သည့်နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးမြို့သည် ကျောက်တုံးများ အုတ်ခဲများဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည့် အရွယ်အစားပေါင်းစုံရှိသော ဘုရားများ ပုထိုးတော်များ တည်ရှိသည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်၏ လှပသော ငပလီကမ်းခြေ

   ရခိုင်ပြည်နယ်၏ လှပသော ငပလီကမ်းခြေ 

စိမ်းပြာရောင်ရေနှင့်နူးညံ့သောအဖြူရောင်သဲပွင့်များရှိသည့် ၇ကီလိုမီတာအရှည်ရှိသော ငပလီကမ်းခြေ သည် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင်ရှိသော ထောင်ချီသည့် နိုင်ငံခြားသားများ၏ နှလုံးသားကိုဖမ်းစားထားနိုင်သော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ငပလီကမ်းခြေသည် ကမ္ဘာပေါ် တွင် အကောင်းဆုံး ကမ်းခြေများထဲမှတစ်ခုအဖြစ်သတ်မှတ်ခြင်းခံထားရပါသည်။ ငပလီကမ်းခြေ၏ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် ထန်းပင်များ အစဉ်လိုက်ရှိနေပြီး တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်အေးချမ်းသော အားလပ်ရက်အပန်းဖြေခြင်းကို ကုန်ဆုံးရန်ကောင်းသော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ငပလီကမ်းခြေသည် နိုင်ငံခြားသားများနှစ်သက်သော နေရာတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း လူများကျပ်သပ်ထူထပ်ခြင်း မရှိသောကြောင့် အပန်းဖြေအနားယူရန် အသင့်တော်ဆုံးနေရာလည်း ဖြစ်ပါသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကြွယ်ဝသော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်

ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကြွယ်ဝသော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်  

ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ရုံဖြင့် ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် ကောင်းသော ကြွယ်ဝသော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။ စစ်တွေမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပါသည်။ စစ်တွေမြို့သည် ကုလားတန်၊ မေယုနှင့် လေမိုမြစ်များပေါင်းဆုံရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပါသည်။ စစ်တွေမြို့သည် ကုလားတန်မြစ်ဝနှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့၏ သာယာလှပသောရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်သည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည့်အပြင် စစ်တွေမြို့သည် အရေးကြီးသော ဘုရားများ ပုထိုးတော်ကြီးများ မြောက်မြားစွာရှိသော မြို့တစ်မြို့လည်းဖြစ်ပါ သည်။ ရွေစေတီဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်သည် နှစ်ပေါင်းရာကျော်သက်တမ်းရှိသော ဗိသုကာလက်ရာမြောက်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ကျောင်းတိုက်ဖြစ်ပါသည်။ စစ်တွေဘုရားကြီးသည် စစ်တွေမြို့ ဘုရားသာသနာနယ်မြေ၏ အချက်အချာအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည့် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ကျောင်းတိုက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ လောကနန္ဒဘုရားသည် စစ်တွေမြို့တွင်အကြီးဆုံး ဘုရားတစ်ဆူဖြစ်ပါသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကကျသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများဖြစ်သည့် ရခိုင် လူမျိုးများ၏ ဇာတိဖြစ်သည် ။ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိလူဦးရေသည် မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၅% ရှိသည်။ ရခိုင်လူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကိုကိုးကွယ်ကြပီး မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ဆင်တူသည့် ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုကို ကျင့်သုံးသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ သပ္ပာယ်ဖွယ် ဘုရားများ

ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ သပ္ပာယ်ဖွယ် ဘုရားများ  

လှပသော တောင်တန်းရှုခင်းများရှိသည့် ရခိုင်သည် များပြားလှစွာသော ဘုရားများ စေတီပုထိုးများတည်ရှိရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်လေသည်။ ထိုအထဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် ရှေးဟောင်း သုတေသနနယ်မြေဖြစ်သည့် မြောက်ဦးသည် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ မြောက်ဦးမြို့သည် ရာစုနှစ်များမရေတွက်နိုင်သော အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦးဟောင်းများရှိသည့် မြို့ငယ်လေးဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာနယ်မြေသည် ၁၅ရာစုမှ ၁၈ ရာစုနှစ်အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော အိမ်ရာများ၊ ဘုရားများ၊ ပုထိုးတော်များ၊ ပျက်စီးယိုယွင်းနေသော ရှေးဟောင်းနန်းတော်ကြီးများနှင့် ပြည့်နှက်နေပါသည်။ ကိုးသောင်း ပုထိုးတော်ကြီးသည် အေဒီ ၁၅၅၄ နှင့် ၁၅၅၆ ကြားတွင် ဘုရင်ဒုက္ခ တည်ဆောက်ခဲ့သည့် မြောက်ဦးတွင် အကြီးဆုံးပုထိုးတော်ကြီး ဖြစ်ပေသည်။ အထင်ရှား အပေါ်လွင်ဆုံးဖြစ်သည့် အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများထဲမှ တစ်ခုမှာ ရှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ရှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီးကို ဘုရားဆူပေါင်း ၈၀၀၀၀ ရှိသည့် ဘုရားကျောင်း သို့မဟုတ် အောင်မြင်ခြင်းဘုရားဟုလည်း သိကြသည်။ မြောက်ဦးရှိ အခြားထင်ရှားကျော်ကြားသော ဘုရားမှာ လေးမျက်နှာဘုရားဖြစ်ပါသည်။ ထိုဘုရားသည် ရှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပါသည်။ ထိုဘုရားတွင် ဘုရားဆင်းတုတော်ရှစ်ဆူနှင့် ဝင်ပေါက်လေးခုရှိပါသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ အံ့သြဖွယ်ရာကောင်းသော ကမ်းခြေများနှင့်ကျွန်းများ

 ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ အံ့သြဖွယ်ရာကောင်းသော ကမ်းခြေများနှင့်ကျွန်းများ 

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တစ်လျှောက် ကမ်းရိုးတန်းရှည် တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏အကောင်းဆုံးကမ်းခြေများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအထဲတွင် အထင်ရှားဆုံးသည် အာရှရှိ အလှဆုံးကမ်းခြေများတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည့် ငပလီ ကမ်းခြေဖြစ်သည်။  ငပလီကမ်းခြေသည် သူ၏စိမ်းပြာရောင်တောက်ပသောရေနှင့် နူးညံ့သောအဖြူရောင်သဲပွင့်များကြောင့် အပန်းဖြေအနားယူရန် အကောင်းဆုံးနေရာတစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ ကမ်းရိုးတမ်းတစ်လျှောက်တွင်တည်ရှိသော ထန်းပင်များတည်ရှိသည့် ငပလီသည် ယခုချိန်ထိတိုင် လူဦးရေသိပ်မထူထပ်ခြင်း သဘာဝအလှတရားများ မပျက်မစီးသေးဘဲ တည်ရှိနေခြင်းက ခရီးသွားလာသူများ၏ အကြိုက်ဆုံးအကြောင်းအရာတစ်ချက် ဖြစ်စေသည်။ ငပလီကမ်းခြေနှင့် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ အကွာတွင် တည်ရှိသော ကန်သာယာ ကမ်းခြေသည်လည်း တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ပီး အေးချမ်းသော ကမ်းခြေတစ်ခုဖြစ်လေသည်။ ထိုနေရာတွင် ခရီးသွားလာသူများသည် သဘာဝ၏ အလှတရားကို ကောင်းစွာခံစားနိုင်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ လာရောက်လည်ပတ်နေသူများသည် ရှေးဟောင်းရခိုင်လူမျိုးများနှင့် မြန်မာ လူမျိုးများ အခြေချေနေထိုင်ခဲ့သောမာန်အောင်ကျွန်းကိုလည်း သွားရောက်လည်ပတ်နိုင်ပါသည်။ ထိုနေရာသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံးရှာဖွေတွေရှိခဲ့သော နေရာများထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်လေသည်။ အခြားသွားရောက်လည်ပတ်သင့်သည် ကျွန်းမှာ စစ်တွေ၏ တောင်ဘက် ၅ကီလိုမီတာ အကွာတွင်တည်ရှိသော မြေငုကျွန်းဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းကို ကုန်းမြေထုကမ်းခြေမှ ၂မီတာအကွာရှိသော ရေလက်ကြားတစ်ခုက ပိုင်းခြားထားသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်

 

ရခိုင်ပြည်နယ်  

ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပါသည်။ အနောက်ဘက်ရှိ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတမ်းရှည်တစ်ခုရှိသည်။ ၁၀၀၄၉ ပေအမြင့်ရှိသော ဗစ်တိုးရီးယားတောင်ထိပ်သို့ မြင့်တက်သွားသော ရခိုင်ရိုးမသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းဒေသနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ကို ပိုင်းခြားထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်  မာန်အောင်နှင့် မြေငူ ကဲ့သို့သော ကမ်းရိုးတန်းမလှမ်းမကမ်းရှိ အသင့်အတင့်ကြီးမားသော ကျွန်းစုများတည်ရှိသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ရန်ကုန်မှ လေကြောင်းလိုင်းအားဖြင့် ၄၅ ကီလိုမီတာ အကွာတွင်တည်ရှိသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ နာမည်ကြီးသောကမ်းခြေတစ်ခုဖြစ်သည့် ငပလီကမ်းခြေ တည်ရှိသည်။ ငပလီကမ်းခြေသည် အတော်အသင့် ထင်ရှားသော်လည်း လူများထူထပ်ပြည့်ကျပ်မနေခြင်းနှင့် သူ၏ စိမ်းပြာရောင်တောက်ပသော ရေ၊ အဖြူရောင်သဲပွင့်များ၊ ထန်းပင်များနှင့် တံငါရွာများကြောင့် ပိုထင်ရှားလေသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တွင် ရခိုင်မင်းဆက်၏ ရှေးဟောင်းမြို့တော်ဖြစ်သော မြောက်ဦး၊ ရှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး၊ ဓုကန်သိမ်းဘုရား၊ ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး၊ လေးမျက်နှာဘုရား၊ အံ့တော်ဘုရားများ စသည့် ခရီးသွားလာသူများ လာရောက်လည်ပတ်နိုင်သည့် နေရာကောင်းများ တည်ရှိပါသည်။

Halsey (Without Me)

Without Me 

အကြမ်းဖက်မှုပပျောက်ရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးနှိုးဆော်ချက်

 

အကြမ်းဖက်မှုပပျောက်ရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးနှိုးဆော်ချက်  

၁။ ပြည်သူအတွက်ဟု သုံးနှုန်း၍ ရဟန်းသံဃာများ၊ ဆရာ၊ ဆရာမများအပါအဝင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ပြည်သူကို သတ်ဖြတ်၊ လုယက်ခြင်းကို CRPH ၊ NUG ၊ PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်အုပ်စုများက ဥပဒေမဲ့ ကျူးလွန်နေသည်။

၂။ ခြိမ်းခြောက်၊ လူသတ်၊ အဖျက်အမှောင့်လုပ်ရပ်များ လုပ်ဆောင်နေသည့် CRPH၊ NUG  ၊ PDFအကြမ်းဖက် သမားများကို အားပေးမှု၊ ထောက်ခံမှု၊ ကူညီထောက်ပံ့မှု မပြုခြင်းသည် ပြည်သူလူထု၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို ကာကွယ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။

၃။ ယင်းတို့၏ လက်နက်/ခဲယမ်း ကိုင်တွယ်သယ်ဆောင်မှုနှင့် အကြမ်းဖက်သမားတို့၏ သတင်းကို လျှို့ဝှက်ပေးပို့ခြင်းသည် အပြစ်မဲ့ပြည်သူများ၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို ကာကွယ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

Halsey (Sorry)

 

စည်းနဲ့ ကမ်းနဲ့ မြန်မာစာ

 

စည်းနဲ့ ကမ်းနဲ့ မြန်မာစာ

တို့၊ ပုတ်၊ ကက်၊ ကြ၊ ကျီ 

“

တို့” တွင် (၁) အသာအယာထိသည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်၊ (၂) သာမန်မျှ ရေးမှတ်သည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်၊ (၃) (ချဉ်ဖတ်စသည်ကို ငါးပိနှင့်တွဲ၍ ထမင်းတွင်) မြှုပ်စားသည်ဟူသောအဓိပ္ပာယ်၊ (၄) တိတ်တဆိတ်သတင်းပေးသည်ဟူသောအဓိပ္ပာယ်၊ (၅) ကျီစားသည်၊ စသည်၊ နောက်သည် ဟူသောအဓိပ္ပာယ်၊ (၆) ယှဉ်သည်၊ ဖက်သည်၊ စမ်းသည်ဟူသောအဓိပ္ပာယ်များရှိကြောင်း သာဓကများဖြင့် ရှင်းပြပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ဤအဓိပ္ပာယ် ၆ မျိုးသည် “တို့” ၏ ကြိယာ အဓိပ္ပာယ်များ ဖြစ်ကြသည်။

ထို့ပြင် “တို့” ကို ပစ္စည်းအဖြစ်လည်း သုံးနိုင်ကြောင်း၊ ပစ္စည်းအနေဖြင့် (၁) နာမ်၏နောက်၌ တည်၍ ဆိုင်ရာနာမ်၏ ပေါင်းစည်းခြင်းကိုပြသောစကားလုံး၊ (၂) နာမ်စား၏ နောက်၌တည်၍ ဆိုင်ရာနာမ်စား၏ ပေါင်းစည်းခြင်းကိုပြသောစကားလုံး၊ (၃) ကြိယာ၏အနက်ကို ပြုပြင်ပေး သော စကားလုံးအဖြစ် သုံးကြောင်းတို့ကိုလည်း သာဓကများပြ၍ ရှင်းပြခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။
တစ်ဖန် “တို့” သည် (၁) အပြောစကားတွင် ကျွန်တော်တို့၊ ကျွန်မတို့အစားသုံးသော နာမ်စား ဖြစ်ကြောင်း၊ (၂) အပြောစကားတွင် ကျွန်တော်၊ ကျွန်မအစားသုံးသော နာမ်စားလည်းဖြစ် ကြောင်း၊ (၃) အပြောစကားတွင် နင်၊ သင်၊ ရှင်အစားသုံးသော နာမ်စားလည်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။

ထိုမျှသာမက “တို့” ကို နာမ်အဖြစ်လည်း သုံးသေးကြောင်းဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ သို့ရာတွင် စာမျက်နှာကိုငဲ့သဖြင့် နာမ်အဖြစ်သုံးသော “တို့” အကြောင်းကို ရှင်းမပြသာခဲ့ပါ။ ယခု နာမ် “တို့” အကြောင်းကို ရှင်းပြပါမည်။

နာမ် “တို့”

နာမ် “တို့” တွင် အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုးရှိပါသည်။

၁။ ၄ တင်းဝင်တောင်းကြီး၊ သို့မဟုတ် ၄ တင်းဝင်

ပုတ်ငယ်။

သာဓက ။ ။တို့ ပုတ် ကက် ကြ ကျီ ဝယ်၊ ယင်းငါးသွယ်ဇယနှင့်၊ စဉ်က မပွားတုံပါ။

၂။ ၄ တင်းပမာဏရှိ ချင့်ဝန်။



သာဓက။ ။ လေးတင်းတစ်တို့၊ လေးတို့တစ်ပုတ်၊ လေးပုတ်တစ်ကက်၊ လေးကက်တစ်ကြ၊ လေးကြတစ်ကျီ။



ဤ “တို့” ဆိုသည်မှာ ၄ တင်းဝင်တောင်းကြီး၊ သို့မဟုတ် ၄ တင်းဝင်ပုတ်ငယ်ဟု မြန်မာတို့ အစဉ်အလာသတ်မှတ်ခေါ်ဆိုကြသည်ကို တစ်ချက်မှတ်ထားရန်လိုပေသည်။ ဤသည်မှာ မြန်မာတို့အစဉ် အလာချင့်ဝန်စံချိန်စံညွှန်းအရ သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်းဖြစ် သည်။ သို့ရာတွင် အရပ်သုံးတွင်မူ “တို့သည် ၄ တင်းဝင်တောင်းကြီး သို့မဟုတ် ၄ တင်းဝင် ပုတ်ငယ်ဖြစ်ကောင်းမှ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ၄ တင်းပင် မဝင်သော်လည်း တောင်းအကြီးစားကို “တို့”ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်ကို တွေ့ရသည်။



ဆရာကြီး ဦးဖိုးစိန်ကသူ၏ မြန်မာစကားနက်ကျမ်းတွင် “အညာရပ်၌ ဆွမ်းပေါင်းသည့် တောင်းကို ဆွမ်းတို့တောင်း”ဟု ခေါ်သည်။ “တို့” ကို တဝမ်းပူသံ ပီပီဖတ်ရွတ်။ ဆွမ်းဒို့တောင်း ဟု မဖတ်မရွတ်နှင့်။ ၄ တင်းလျှင် တစ်တို့၊ ၄ တို့လျှင် တစ်ပုတ်၊ ၄ ပုတ်လျှင် တစ်ကက်၊ ၄ ကက်တစ်ကြ၊ ၄ ကြတစ်ကျီဟု ချင့်ဝန်သညာပင် ရှိချေသည်။ “ ဆွမ်းတို့တောင်းဟူသည် ဆွမ်း ပေါင်းတောင်း၊ ဆွမ်းစည်းတောင်းဟု ဆိုလိုသည်”ဟု မိန့်မှာခဲ့ပါသည်။



“တို့” ၏ အနက်မှာ “ပေါင်းစည်း၊ ဆက်စပ်” ဖြစ်သဖြင့် ဆွမ်းတို့တောင်းကို ဆွမ်းပေါင်းတောင်း၊ ဆွမ်းစည်းတောင်းဟူ၍ ဆရာကြီးဦးဖိုးစိန်က ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၄ တင်းဝင်တောင်းကြီးကို “တို့” ဟုခေါ်သည်မှာလည်း ယင်းတောင်းကြီးသည် စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်းကို ပေါင်းစည်းရုံးစုသိုမှီးရာ အဆောက်အဦဖြစ်၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုရပါမည်။



ထိုမှတစ်ဆင့် ၄ တင်းပမာဏရှိ ချင့်ဝန်ကိုလည်း “တို့” ဟု ခေါ်ဆိုကြောင်းသိရပေသည်။ “တို့” ဆိုသည် မှာ ၄ တင်းဝင်တောင်းကြီးဖြစ်သဖြင့် တစ်တို့ဟုဆိုလျှင် ယင်း “တို့”နှင့် ဝင်ဆံ့ သမျှ ပမာဏဖြစ်သော ၄ တင်းကိုပါဟောသည်ဟု မှတ်ယူရပေမည်။ ထို့ကြောင့် ၄ တင်းလျှင် တစ်တို့၊ ၄ တို့လျှင် တစ်ပုတ် စသည် ချင့်ဝန်ပမာဏ အမှတ်သင်္ကေတရှိလေသည်။ ဤသို့လျှင် “တို့”၏ အနက် “ထိ၊ ပေါင်း၊ စည်း၊ ဆက်၊ စပ်” ကို အခြေခံလျက် “တို့”ဟူသည် “၄ တင်းဝင် တောင်းကြီး၊ ၄ တင်းပမာဏ ချင့်ဝန်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဆောင်ကြောင်း သိရပြီးနောက် “ပုတ်၊ ကက်၊ ကြ၊ ကျီ” တို့၏ အကြောင်းကိုလည်း ဆက်လက်လေ့လာသင့်ပေသည်။



ပုတ်



“ပုတ်၊ ကက်၊ ကြ၊ ကျီ” ၏အနက်သည်လည်း ‘ထိ၊ ပေါင်း၊ စည်း၊ ဆက်၊ စပ်” ပင်ဖြစ်ကြောင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ် သိမှတ်လာရပေမည်။ “ပုတ်” နှင့် “ပိတ်”လည်း လဲနိုင်လှယ်နိုင်သော ဝေါဟာရဖြစ်သဖြင့် အနက်တူပေရာ “ပုတ်ပေါင်း” နှင့် “ပိတ်ပေါင်း” အနက်တူ၊ အဓိပ္ပာယ်တူ ပြန်သည်။ ခရီးဆောင်မြန်မာအဘိဓာန်တွင် “ထူထပ်သော ချုံပင်နွယ်စု”ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့် သည်။

ဤသို့လျှင် “ပုတ်” သည် “ပေါင်းစည်း၊ ဆက်စပ်” အနက်ရှိသည်ဖြစ်ရာ “ပုတ်” ဟူသည် စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း ပေါင်းစည်းရုံးစုသိုမှီးရာ အဆောက်အဦပင်ဖြစ်ပေသည်။ မြန်မာတို့ အစဉ်အလာ ချင့်ဝန် အမှတ်သညာအားဖြင့်သော် “ပုတ်” သည် ၁၆ တင်းဝင်တောင်းကြီးဖြစ်ပေသည်။

“ပုတ်သည် ၁၆ တင်းဝင်တောင်ကြီးကိုဟောသဖြင့် ယင်းပုတ်တွင် ဝင်ဆံ့သော စပါးပဲပြောင်း စသည့် ၁၆ တင်းမျှ ပမာဏကိုလည်းဟောကြောင်း အထူးဖော်ပြရန်လိုမည်မဟုတ်တော့ပေ။

ကက်

“ကက်”၏ အနက်လည်း “ပေါင်းစည်း၊ ဆက်စပ်”ပင်ဖြစ်သည်။ “ကက်” ၏ အနက်မူ ပေါ်လွင် သော် စုတူသတ်စနစ်အရ “ကင်”နှင့်လည်း ဆက်နွှယ်၍ အနက်ဖော်သင့်သည်။ သုဒ္ဓကာရိုက် သဘောအရ “ခက်”နှင့် ဆက်နွှယ်၍လည်း အနက်ဖော်သင့်သည်။

ကင်” ၏ အနက်မှာ “ဆက်စပ်၊ နီးကပ်” ဖြစ်၍ “ကင်သည်” ဆိုသည်မှာ (အပူရှိန်ထိရောက် ပျံ့နှံ့စေရန် ကျက်နေစေရန်) မီးနားမှာထားသည် ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ “ခက် သည်” ဆိုသည်မှာလည်း ဖွဲ့ယှက်စည်းနှောင်သည့်အနက်ပင်ဖြစ်ရာ ကာရိုက် “ခက်” ၏ သုဒ္ဓ ဖြစ်သော “ကက်” ၏ အနက်ကိုလည်း “ဖွဲ့ယှက်ပေါင်းစည်း” ဟုပင် ဆိုရန်ရှိပါသည်။

  

မော်လမြိုင်မြို့ ကျိုက်မရောဗဟိုအကျဉ်းထောင်တွင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတစ်ဦးကို အတင်း အကျပ်အလုပ်လုပ်ခိုင်းပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရချိန် ဆေးကုသမပေးသဖြင့် ထောင်ဆူပူမှုဖြစ်ပွား ဟု မဟုတ်မမှန်ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိ

 

မော်လမြိုင်မြို့ ကျိုက်မရောဗဟိုအကျဉ်းထောင်တွင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတစ်ဦးကို အတင်းအကျပ်အလုပ်လုပ်ခိုင်းပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရချိန် ဆေးကုသမပေးသဖြင့် ထောင်ဆူပူမှုဖြစ်ပွားဟု မဟုတ်မမှန်ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိ 

မော်လမြိုင်မြို့ ကျိုက်မရောဗဟိုအကျဉ်းထောင်တွင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတစ်ဦးကို အတင်း အကျပ်အလုပ်လုပ်ခိုင်းပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရချိန် ဆေးကုသမပေးသဖြင့် ထောင်ဆူပူမှုဖြစ်ပွားသည်ဟု သတင်းတု၊ သတင်းမှားများကို တရားမဝင် ပြည်ဖျက်မီဒီယာခေတ်သစ်က မဟုတ်မမှန်ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ဖြစ်စဉ်မှာ မွန်ပြည်နယ်အကျဉ်းဦးစီးဌာန၏ ပြောကြားချက်အရ ကျိုက်မရော အကျဉ်းထောင် အမျိုးသမီးဆောင်နှင့် ဆေးရုံဆောင်ကြားရှိ ခြားရိုးကိုဟင်ဂလန်တိုင်ထောင်၍ အမိုးသွပ်ဖြင့် ကာရံမြှင့်တင်ခြင်းလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရာတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသည်ဟုဆိုသည့် အကျဉ်းသားအား ခိုင်းစေခြင်းလုံးဝမရှိခဲ့ကြောင်း၊ ခြားရိုးကာရံခြင်းလုပ်ငန်းများ သိမ်းဆည်း၍ ငြမ်းဖြုတ်ရန်ဆောင်ရွက်စဉ် သံကိုင်းအပေါ်သို့မြှောက်စဉ် အကျဉ်းထောင်တွင်း လမ်းမီးလျှပ်စစ်ကြိုးဖြင့်ထိမိပြီး အကျဉ်းသားသည် အမြင့်မှပြုတ်ကျခဲ့၍ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သဖြင့် အကျဉ်းထောင်ဆေးရုံအုပ်နှင့် ဆရာဝန်များက ချက်ချင်းဆေးကုသမှုများပြုလုပ်ပေးပြီး အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဆေးရုံကြီးများသို့ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ကာ လိုအပ်သည့်ဆေးကုသမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။ 

တရားမဝင်ခေတ်သစ်မီဒီယာသည် အခြေအမြစ်မရှိသော သတင်းတု၊ သတင်းမှားများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဝါဒဖြန့်ဝေလျက်ရှိရာ ကျိုက်မရော ဗဟိုအကျဉ်းထောင်ဝန်ထမ်းများက ထိခိုက်ဒဏ်ရာရအကျဉ်းသားအား လိုအပ်သည့်စောင့်ရှောက်မှုများ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့မှုများအပေါ် အများပြည်သူအထင်အမြင်လွဲမှားစေရန်နှင့် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်စေရန်အတွက် ကောလာဟလသတင်းများကို ဖြန့်ဝေနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပညာရေးညီလာခံ(၂၀၂၄)(ဇွန်လ၂၅ ရက်နေ့မှ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့အထိ)

 

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုတိုက်ဖျက်ရေး (AML/ CFT)လုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုများအပေါ် FATF က အသိအမှတ်ပြုပြီး နှစ်စဉ်စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်အဆင့်များ တိုးမြှင့်ပေးလျက်ရှိခြင်း

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုတိုက်ဖျက်ရေး(AML/ CFT)လုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုများအပေါ် FATF က အသိအမှတ်ပြုပြီး နှစ်စဉ်စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်အဆင့်များ တိုးမြှင့်ပေးလျက်ရှိခြင်း   

၁။ ငွေကြေးဆိုင်ရာအရေးယူဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (FATF)က မြန်မာနိုင်ငံအား တိုးမြှင့်စောင့်ကြည့်ခွင့်ရှိသည့် နိုင်ငံနှင့်ဒေသများစာရင်း (Jurisdictions under increased monitoring)မှ စိစစ်ဆောင်ရွက်မှုပြုရန် တောင်းဆိုခြင်းခံရသည့်အန္တရာယ်မြင့်မားမှုရှိသော နိုင်ငံနှင့်ဒေသများစာရင်း (High-Risk Jurisdictions subject to a call for Action) သို့ ပြောင်းရွှေ့ထည့်သွင်းခြင်းခံရမှု အခြေအနေနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက် နေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်တွေ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများရှိလာပြီဖြစ်ပါသည်။

၂။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့်အကြမ်းဖက်မှုကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုတိုက်ဖျက်ရေး (AML/ CFT)လုပ်ငန်းများနှင့် လူအများအပြားသေကျေစေသည့် လက်နက်များပြန့်ပွားရေးကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ငွေကြေးဆိုင်ရာ အရေးယူဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (FATF)၏ စံသတ်မှတ်ချက်များနှင့် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ (APG)၏ အကြံပြုချက်များအတိုင်း စဉ်ဆက်မပြတ် လိုက်နာအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ 

၃။ အဆိုပါလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုအစီရင်ခံစာများအားပြုစုပြီး အာရှ-ပစိဖိတ်ပူးတွဲအဖွဲ့ (Asia Pacific Joint Group-APJG)ထံသို့ လေးလတစ်ကြိမ် ပေးပို့ခြင်း၊ ယင်းအဖွဲ့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်အစည်းအဝေးများသို့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ တက်ရောက်၍ APJG မှအကဲဖြတ်သူများ၏ အကြံပြုချက်များနှင့်အညီ ရှင်းလင်းဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ 

၄။ ရလဒ်ကောင်းများအနေဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် လက်ငင်းရလဒ်(၂)ခုဖြစ်သည့် ငွေရေးကြေးရေးမဟုတ်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများအတွက် ကြီးကြပ်ရေးအာဏာပိုင်များ လုံလောက်စွာခန့်အပ်ခြင်းနှင့်ဘဏ်များအား ကြီးကြပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် လက်ငင်းရလဒ်(၁)ခုဖြစ်သည့် လူအများအပြားသေကြေစေသည့် လက်နက်များပြန့်ပွားရေးကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုတိုက်ဖျက်ရေး(PFTFS)အတွက် ကြီးကြပ်ရေးအာဏာပိုင်များအား သင်တန်းပေးခြင်း၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် လက်ငင်းရလဒ်(၁)ခုဖြစ်သည့် PFTFS အတွက် သတင်းပို့အဖွဲ့အစည်းများအား အသိပညာပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် လက်ငင်းရလဒ်(၁)ခုဖြစ်သည့် ကျောက်မျက်၊ ရွှေရောင်းဝယ်သူများ၊ အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍတို့အား ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေအခြေပြု ကြီးကြပ်စစ်ဆေးခြင်းစသည့် စုစုပေါင်းလက်ငင်းရလဒ် (၅)ခုသည် ကြီးမားစွာလိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်းအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ရရှိခဲ့ပါသည်။

၅။ ထို့အပြင် APG သို့ တစ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် တင်ပြလျက်ရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စဉ်ဆက်မပြတ်တိုးတက်မှုအစီရင်ခံစာ၌ AML/CFT ဆိုင်ရာ တိုးတက်ဆောင်ရွက်မှုများ ထည့်သွင်းဖော်ပြပြီး အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ တိုးမြှင့်တောင်းခံခဲ့ရာ စဉ်ဆက်မပြတ်တိုးတက်မှုအစီရင်ခံစာ (၂၀၂၃) အား  APG ၏အကဲဖြတ်ချက်အရ အကြံပြုချက်(၂၅)ချက်အား စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်ကောင်းမွန်သည့် ကြီးမားစွာ လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်းအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ရရှိပြီးဖြစ်ပါသည်။ ဆက်လက်၍လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း အကြံပြုချက်(၂)ချက်အပေါ် စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက် တိုးတက်ကောင်းမွန်ကြောင်း အဆင့်တိုးမြှင့်ရရှိနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။
၆။ သို့ပါ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ AML/CFT ဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုများ အပေါ် FATF နှင့် APG တို့က အသိအမှတ်ပြုပြီး နှစ်စဉ်စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်အဆင့်များ တိုးမြှင့် ပေးလျက်ရှိပါကြောင်း အများပြည်သူသိရှိစေရန် သတင်းထုတ်ပြန်အပ်ပါသည်။